Архив за месяц: Апрель 2021

Արագություն, ժամանակ, ճանապարհ․ մաս2

• Բեռնատարը 740 կմ ճանապարհի առաջին 320կմ-ն անցավ 80կմ/ժ արագությամբ, իսկ մնացած մասը՝ 60կմ/ժ արագությամբ։ Բեռնատարը քանի՞ ժամում անցավ այդ ճանապարհը։
740-320=420
320:80=4
420:60=6
4+6=10 ժամ

• Գնացքը 2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1620կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա ճանապարհի վրա ծախսեց 10 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 2 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։
900 կմ

• A քաղաքից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 8 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 60կմ, իսկ երկրորդը՝ 80 կմ։

• 480կմ հեռավորության վրա գտնվող 2 քաղաքներից միաժամանակ իրար հանդիպակաց դուրս եկան երկու ավտոմեքենա և հանդիպեցին 3 ժամ հետո։ Առաջինը գնում էր 60կմ/ժ արագությամբ։ Որոշիր երկրորդ մեքենայի արագությունը։
100 կմ/ժ

• A քաղաքից միաժամանակ հակադիր ուղղություններով դուրս եկան երկու ավտոմեքենա ։ Առաջինի արագությունը 70կմ/ժ էր, իսկ երկրորդինը՝ 20 կմ/ժ -ով ավելի։ Որքա՞ն կլինի նրանց հեռավորությունը 3 ժամ հետո։
60 կմ/ժ

Առաջադրանքներ

Կարդա՛ և լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։

Թագավորն ուներ երկու որդի։ Նա դժվարանում էր որոշել, թե որդիներից ով է ժառանգելու իր գահը։ Եվ վճռեց փորձել նրանց։ Հրամայեց կանչել մի քանի գյուղացիների։ Երբ գյուղացիները ներկայացան, թագավորն ասաց․
-Զավակնե՛րս, այս մարդիկ կարիքի մեջ են․ պետք է օգնել նրանց։
-Շատ լավ,-ասաց որդիներից մեկը և սկսեց ոսկի բաժանել։
Իսկ մյուս որդին էլ թե․
-Ես նրանց գութան կնվիրեմ։ Ոսկին, որ իմ եղբայրը այդպես շռայլորեն բաժանում է, մի օր կարող է վերջանալ։ Իսկ գութանի գործը հողն է, անվերջ գոհացնող հողը, բոլոր նվերներից ամենաթանկը։
Շատ ուրախացավ ծեր թագավորը և գահաժառանգ հայտարարեց գութան նվիրող որդուն։


Ինչո՞ւ փոքր տղան դարձավ գահաժառանգ։ Դու ի՞նչ կնվիրեիր գյուղացիներին։
Քանի որ գութանը աշխատանքի խորհրդանիշն է:

Տեքստից դուրս գրի՛ր 3-ական գոյական , բայ և շաղկապ։
գոյական-գութան, գահաժառանգ, թագավոր
բայ-ներկայանալ, դժվարանալ, ասել
շաղկապ-և, թե, իսկ

Գոյականներից առաջ գրի՛ր համապատասխան ածականներ։
հարուստ թագավոր
խելացի որդի
անարժան գահաժառանգ
անխելք գյուղացի
վարող գութան
բերրի հող

Ոսկի բառով կազմի՛ր 2-ական բարդ և ածանցավոր բառ։
ոսկեծամ, ոսկեձույլ, ոսկեղեն, ոսկյա

Տրված ածանցավոր բառերը վերլուծի՛ր բաղադրիչների։
Ածանցավոր բառ արմատ ածանց
թագավոր թագ ավոր
գյուղացի գյուղ ացի
շռայլորեն շռայլ որեն
անվերջ վերջ ան

Տեքստից գտի՛ր և գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները։
Արքա-թագավոր
Ընծայել-նվիրել
Ավարտել-վերջանալ

Տեքստից գտի՛ր և գրի՛ր տրված բառերի հականիշները։
Քիչ-շատ
Երիտասարդ-ծեր
Տխրել-ուրախանալ

Կազմի՛ր բառակապակցություններ։
մարգարտափայլ գահ
թանկարժեք ոսկի
շռայլորեն պարգևել
նվիրել գութան

Համառոտի՛ր պարզ ընդարձակ նախադասությունները։
Թագավորը ուրախացավ։

Շարունակի՛ր։
Երբ մարդիկ կարիքի մեջ են, պետք է օգնել նրանց:
Թագավորը հայտարարեց , որ պիտի ընտրի թագաժառանգին:

Միացրո՛ւ ասացվածքների սկիզբն ու վերջը և կարդա առածը։
Աշխատասիրությունը բախտի աջ ձեռքն է։
Անգործությունը ծուլություն է ծնում։
Անբանի համար ամեն օր տոն է։
Աշխատասեր մարդուն երկինքն էլ է օգնում։

Մի քանի նախադասությամբ շարունակի՛ր պատմությունը։
Թագը ժառանգելուց հետո տղան դարձավ մեծ ու նշանավոր թագավոր, ում համար աշխատանքը դարձավ ամենակարևորը աշխարհում:

Упражнения

  1. Подбери к словам, которые отвечают на вопрос кто? или что?, подходящие по смыслу слова, которые отвечают на вопросы какой? какая? какое? Запиши словосочетания.
    Снег — пушистый, белый, блестящий
    Зима — холодная, морозная, ранняя
    Небо- хмурое, серое, безоблачное
  1. Каждый предмет можно охарактеризовать по разным признакам:
    по цвету, по форме, по весу, по материалу, из которого он сделан, по размеру, по вкусу, по запаху, по
    температуре.

Сам придумай примеры.

Например, ваза (какая?) стеклянная, большая, белая.
Весна-яркая, теплая дом-красивый, большой

  1. Прочитай текст. Определи его тему. Придумай название.
    Весна
    Был март месяц. У самого края крыши лежала большая глыба снега. От весеннего солнышка снег быстро таял. На снегу сидел воробей. Он смотрел кругом и радовался весне. Не видел серенький, что огромный рыжий кот подбирается всё ближе и ближе к нему.
    Вдруг снежная глыба упала.
    —Чирик! — весело крикнул воробей и вспорхнул на веточку берёзы.
    —Мяу! — недовольно промяукал рыжий кот, отряхиваясь от снега.

Ответь на вопросы.
Какое было время года?-Весна
Где лежала снежная глыба?- У самого края крыши
Где сидел воробей? . На снегу сидел воробей.
Кто подбирался к воробью? рыжий кот
Что хотел сделать кот? Покушать
Почему упала снежная глыба? Потаму что солнце греело.
Почему снег не упал на воробья? Воробей вспорхнул на веточку берёзы.
Чем кот был недоволен?
Он не мог поймать воробья.

Առաջադրանք

Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։
Շատ տարիներ առաջ, երբ թուղթը դեռևս հայտնի չէր, մարդիկ գրում էին մագաղաթի վրա։ Այն պատրաստում էին կենդանիների ձագերի մորթուց։ Հատկապես օգտագործում էին հորթի կամ ուլի մորթին։

Ինչի՞ վրա էին գրում մարդիկ, երբ թուղթ չկար։
Մագաղաթի
Ի՞նչ նշանակություն ունի թուղթը մեր օրերում։
Մարդիկ այն օգտագործում են կրթության, աշխատանքի մեջ:

Համացանցից կամ այլ տեղեկատվական աղբյուրներից թղթի ստեղծման մասին մի քանի հետաքրքիր տեղեկություն գտի՛ր և պատճենի՛ր։
Թղթի պատրաստման եղանակը հայտնաբերել է Ցայ Լունը Չինաստանում: Հայաստանում թուղթը օգտագործվել է 8-9-րդ դարերից։ Թղթի վրա մեզ հասած ամենահին հայկական ձեռագիրը 10-րդ դարի է։

Տեքստից դուրս գրի՛ր երկու բառակապակցություն։
ուլի մորթի, ձագերի մորթի

Տեքստից դուրս գրի՛ր հոգնակի թվով գործածված երկու բառ։
տարիներ, մարդիկ

Կենդանիներ և օգտագործել բառերը բաժանի՛ր վանկերի։ Նշի՛ր վանկերի քանակը։
Կեն-դա-նի-ներ՝ 4, օգ-տա-գոր-ծել` 4

Գտի՛ր հոդակապ ունեցող բառը։
դասամիջոց

Ընդգծված բառերից ո՞րն է գործածված փոխաբերական իմաստով։
քաղցր ձայն

Ո՞ր տարբերակի բառերը հոմանիշներ չեն։
Բամբասել-ծաղրել

Թեստ 3

  1. Տեքստի 4 բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀ լարացնելով բաց թողած տառերը:
    անգամ
    երբ
    սուրբ
    ավելորդ
  2. Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ, բաժանի՛ր բաղադրիչների:
    ակրթարթ= ակն+թարթ
    քաղհան=քաղ+հան
    քմահաճ=քմա+հաճ
    շրջակա= շուրջ+կա
  3. Տեքստից դու՛րս գրիր տրված բառերի հոմանիշները.
    ա/ աստիճան-սանդուղք
    բ/ սիրուն-գեղեցիկ
    գ/ բղավել-գոռալ
    դ/ դաշտ-պարտեզ
  4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.
    գ/ երազ – ածանցավոր
  5. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.
    գ/ ծառ
  6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
    գ/ առավոտյան -գոյական
  7. Տեքստից ընտրի՛ր չորս բառ (ոչ բայ) և դարձրու՛ բայեր:
    գեղեցիկ-գեղեցկանալ
    մայր-մայրանալ
    ամուսին-ամուսնանալ
    չար-չարանալ
  8. Որ՞ն է տրված նախադասության ենթական.
    Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին:
    Ջելսոմինո
  9. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
    Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց:
    Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը:
  10. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:
    Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին:
  11. Դո՛ւրս գրիր Ջելսոմինոյին բնութագրող արտահայտություններ:
    Ջելսոմինոն բարի ոգի է կամ չար կախարդ է:
  12. Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.
    գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը
  13. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:
    Բղավելով տանձերը թափել:
  14. Ինչո՞ւ էր բնակիչների մի մասը Ջելսոմինոյին համարում չար վհուկ, մյուս մասը՝ բարի ոգի:
    Ոմանց համար նրա ընդունակությունները բարի էին համարվում, իսկ որոշ դեպքերում՝ ոչ:
  15. Ինչո՞ւ հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ գյուղացու կնոջը:
    Շաղակրատելու հնարավորություն էր:

ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐԻ ԲԱԶՄԱԶԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Կենդանիների միջև ի՞նչ տարբերություններ կան: Բերեք օրինակներ:
    Կենդանիները միմյանցից տարբեր­վում են արտաքին տեսքով, մարմնի ձևով և մասերով, ծածկույթով, դրա գունավորմամբ, շարժումներով, վարքով կամ կենսակերպով և այլն:
  2. Ինչո՞վ է պայմանավորված կենդանիների բազմազանությունը:
    Կենդանիների բազմազանությունը պայմանավոր­ված է այն տարբեր միջավայրերով, որտեղ նրանք ապրում են:
  3. Ի՞նչ է ֆաունան:
    Որոշակի տարածքում ապրող կենդանիների բազմազան խմբերր միասին անվանում են ֆաունա:
  4. Գիտե՞ք, թե որ կենդանիներն են տալիս ձու, բուրդ, կաթ, միս:
    Հավ, ոչխար, կով, խոզ:

Ճանապարհ, ժամանակ, արագություն

• Գնացքը 20 ժամում միևնույն արագությամբ անցավ
1400կմ ճանապարհ։ Որքա՞ն էր գնացքի շարժման արագությունը։
1400:20=70կմ/ժ

• Որքա՞ն ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 5 ժամում, եթե շարժվի 70կմ/ժ արագությամբ։
70×5=350կմ

• Հեծանվորդը 2 ժամում ընթացավ 18կմ/ժ արագությամբ։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ։
18×2=36 կմ

• Գնացքը 2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1800կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա ճանապարհի վրա ծախսեց 12 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։
12×90=1080

• Հայկենց տնից մինչև դպրոց 450մ է։ Նա դպրոց է գնացել 50մ/ր արագությամբ։ Որքա՞ն ժամանակ նա ծախսեց դպրոց գնալու համար։
450:50=9 րոպե

• Երևանից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 4 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 70կմ, իսկ երկրորդը՝ 90 կմ։
40×7=280
4×90=360
360-280=80

• Մոտոցիկլավարը 160կմ ճանապարհի առաջին 40կմ-ն անցավ 40կմ/ժ արագությամբ, իսկ մնացած մասը՝ 60կմ/ժ արագությամբ։ Մոտոցիկլավարը քանի՞ ժամում անցավ այդ ճանապարհը։
160-40=120
120:60=2
1+2=3 ժամում

• Բեռնատարը 400 կմ ճանապարհի առաջին 120կմ-ն անցավ 60կմ/ժ արագությամբ, իսկ մնացած մասը՝ 70կմ/ժ արագությամբ։ Բեռնատարը քանի՞ ժամում անցավ այդ ճանապարհը։
120:60=2
400-120=280
280:70=3
2+3=5 ժամ

Ստուգում 2

Կարդա՛ և լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։
Հավաքվեցին սարդերն իրար գլխի և վճիռ կայացրին․ շատ լույս է աշխարհի երեսին, պետք է փակել արևը։ Բայց ինչպե՞ս գլուխ բերել դա։ Մտածեցին ու վերջապես գլխի ընկան, չորս կողմից կմոտենանք արևին և ոստայնով կծածկենք նրան։
-Եկե՛ք ցանց հյուսենք,-ասաց ամենածեր սարդը,- և արևին գցենք նրա մեջ, պահենք մեծ տոպրակում։
Այդպես էլ արին․ տոպրակ հյուսեցին արևի շուրջը։ Աշխարհը մթնեց։ Սարդերն ուրախացան և տոպրակը քարշ տվին իրենց բույնը։ Բայց բարկացավ արևը, վառեց տոպրակը, այրեց սարդերի երկար ճանկերը և դուրս եկավ կապույտ –երկինք։ Այդ ժամանակվանից ահա սարդերն ավելի են վախենում արևից և վառված ճանկերով մութ տեղերում են հյուսում իրենց ցանցը։

Ինչո՞ւ սարդերը որոշեցին փակել արևը։ Քանի որ կարծում էին, որ շատ է արևի լույսը:
Ինչո՞ւ բարկացավ արևը։ Քանի որ աշխարհը մթնեց:

Տեքստից դո՛ւրս գրիր 3-ական գոյական, բայ և ածական։
Գոյական-աշխարհ, արև, սարդ
Բայ-փակել, բարկանալ, հյուսել
Ածական-կապույտ, մութ, երկար

Տեքստից գտի՛ր և գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները։
Խորհել-մտածել
Ահռելի-մեծ
Հրճվել-ուրախանալ
Զայրանալ-բարկանալ

Տեքստում գտի՛ր և գրի՛ր տրված բառերի հականիշները։
Երիտասարդ-ծեր
Լույս-մութ
Կարճ-երկար
Բացել-փակել

Բառակապակցությունները գործածի՛ր նախադասություններում։
Արամն այդ գործը գլուխ բերեց:
Նա գլխի ընկավ, թե ինչպես պիտի լուծի խնդիրը:

Գրի՛ր տրված բառերի հոգնակին։
Ոստայն- ոստաններ
Լույս- լույսեր
Ցանց- ցանցեր
Ժամանակ- ժամանակներ
Ճանկ- ճանկեր

Կազմի՛ր բարդ բառեր, որպես առաջին բաղադրիչ գործածելով տրված գոյականները։
Արևաշող, երեսսրբիչ, սարդոստայն, ժամագործ

Ընդարձակի՛ր նախադասությունը։
Փոքրիկ սարդերը հավաքվեցին բակում։

Կետադրի՛ր նախադասությունը։
Արևը բարկացավ, վառեց տոպրակը, այրեց սարդերի ճանկերը, դուրս եկավ կապույտ երկինք և շողաց ավելի պայծառ։

Խորհո՛ւրդ տուր սարդերին։
Պետք է հարգեն արևին:

Ընդգծի՛ր՝ որ առածն է համապատասխանում բնագրի բովանդակությանը։
Խորամանկ աղվեսը երկու ոտքով է ընկնում թակարդը։

Լավություն արա ու ջուրը գցի՛ր։

Փոքրիկ արագիլը ուզում էր կերակրել իր ձագուկներին: Նա նավի վրայից փորձում էր մի քանի փոքրիկ որդեր վերցնել, սակայն նավակի վրայի շունը չէր թողնում: Բայց արագիլը մի բան պետք է մտածեր: Նա սկսեց խնդրել շանը, քանի որ ձագերը շատ քաղցած էին: Շունը թույլատրեց: Արագիլը մի քանի որդ վերցրեց ու տարավ ձագերին: Հաջորդ օրը արագիլը իր կտուցով մի քանի ձուկ բերեց շան ու իր տիրոջ համար: