Архив за месяц: Октябрь 2020

Ծագումով որտեղի՞ց ես, Հայկ և Բել

Ես հայ եմ։ Ծնվել, մեծացել և ապրում եմ Հայաստանում՝ Երևանում։

Երկխոսություն լոռու բարբառով՝
Մի քանի լոռըցի ճանապարհի վերա մի հատ կոշիկ են գտնում։ Այս ի՞նչ կլինի, ի՞նչ չի լինիլ․․․ բայց և ոչ մեկը չէ կարողանում բացատրել, թե ի՞նչ բան է դա։
– Ինչ որ ա քյոխվեն անպատճառ կիմանա,– որոշում են նրանք և բերում ցույց են տալիս քյոխվին։
– Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ,– հեգնում է քյոխվեն,– ըտե՞նց պտեք դուք աշխարհքը կառավարվիլ, բա հլե՞ ինչը հասկանըմ չեք՝ էս է՞լ չեք հասկանըմ ի՛նչ ա։
– Հա դե մենք ինչ տենք հասկանալ, բռի մարդիկ ինք, դու մարթ ես տեհել, աշխարհ ես տեհել, պրիստավի կուշտն էս գնացել, էտ ի՞նչ ա։
– Քլնգի բուն ա ի՛նչ ա,– բացատրում է հասկացող քյոխվեն։

Այս բարբառով խոսում են Լոռու մարզում։

Հայաստանը՝ Հայկի ժամանակ

Հայկի ժամանակ Հայաստանը մեծ էր․ ծաղկաշատ ու ծառաշատ։ Բլուրների վրա կային մեծ ու անառիկ ամրոցներ։

Վիլյամ Սարոյան «Թե ինչ կարող է պատահել, երբ գոհացնում ես անշնորհակալ մարդկանց»

  1. Անշնորհակալ և դժգոհ մարդու համար ինչ էլ որ անես, նա միշտ էլ այդպես կմնա։
  2. Առակի գլխավոր հերոսը մի կույր մարդ է, ով գիշեր-ցերեկ թնկթնկում է ու դժգոհում։
  3. Սայլը ճռռալու փոխարեն սելվորն ա ճռռում:

Առցանց առաջադրանքների փաթեթ

Գտնել տրված բառերի հոմանիշները:
դուրեկան-հաճելի
հարուստ-ունևոր
ծառա-նաժիշտ
hայտնի-հռչակավոր
աջակցել-օգնել
աղքատ-ընչազուրկ

Ինչպե՞ս է կոչվում
ձիերի խումբը-երամակ
կովերի խումբը-նախիր
ձկների խումբը-վտառ
ուլերի խումբը-հոտ
խոզերի խումբը-բոլուկ
ուղտերի խումբը-քարավան

Տրված արմատներով բարդ բառեր կազմի՛ր:

Անուշահոտ
Վատամարդ
Սևահեր

Մրգերը դասավորի՛ր այբբենական կարգով:
արքայախնձոր, բալ, դեղձ,խաղող, խնձոր, ծիրան, կեռաս, նարինջ, սալոր, տանձ

Ո՞րն է քո ամենասիրած միրգը։ Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից կարևոր տեղեկություններ հավաքիր այդ մրգի մասին և ներկայացրո՛ւ բլոգումդ։
Իմ ամենասիրելի միրգը բալն է։ Բալի պտուղները թթվաքաղցր համ ունեն։ Բալի պտուղները օրգանական թթուներ են պարունակում միկրոէլեմենտներ, մակրոէլեմենտներ, ինչպես նաև պեկտինային նյութեր, շաքար, վիտամին А , С, Е, В1, В2, РР, ֆոլաթթու։

Կետադրի՛ր տեքստը։

Մի օր կանաչ դաշտում հանդիպեցին հորթն ու ոզնին։ Երբ չալ հորթը լիզեց ոզնուն, փուշը ծակեց հորթի լեզուն։ Այն ժամանակ ոզնին նրանց ասաց․
-Ինչ պատահի` մի՛ տար բերանդ։

Ի՞նչ կետադրական նշան օգտագործեցիր։ Նշի՛ր։
վերջակետ, ստորակետ, միջակետ, գիծ, շեշտ։

Գրի՛ր մեկ բառով։

Եղջերվի կոտոշ-եղջյուր
արծվի «տուն»-բույն
վզի զարդ-շղթա
պատյանով դանդաղաշարժ կենդանի-կրիա
խաղողի վազ-որթ
արջի բույն-որջ
ծառի, թփի բարակ ճյուղ-ոստ
գայլերի խումբ-ոհմակ

Մեծահասակների օգնությամբ, «ոտք» բառի գործածությամբ ուրիշ ժողովրդական օրհնանքներ գտի՛ր։ Մի քանիսն էլ ինքդ հորինի՛ր։
Ուր ոտք դնես, թող կանաչի: Ոտքդ վերմակի ծայրով մեկնիր։ Թող ոտքդ քարին չդիպչի։

Առանձնացրո’ւ նույն արմատն ունեցող բառերը:
Ձեռնոց, ձեռագիր, ձերբակալել, դատարկաձեռն, առատաձեռն, ձերբազատվել։
Նախադուռ, դռնապան, դրկից, դռնբաց, դրացի։

Գտի՛ր հոմանիշները:
Մառախուղ, մշուշ, մեգ, թուխպ
Չունևոր, չքավոր, աղքատ
Մերժել, հերքել, ժխտել
արի, քաջ, ուժեղ

Ի՞նչ են խորհրդանշում այս կենդանիները։
Աղավնի-խաղաղություն
Աղվես-խորամանկություն
Նապաստակ-վախկոտություն
Առյուծ-քաջություն
Շուն-հավատարմություն
Էշ-աշխատասիրություն
Ագռավ-չարամտություն

Մի քանի գրական ստեղծագործություն (առակ, հեքիաթ) հղում նշի՛ր, որը կհաստատի պատասխանդ։
https://mediamag.am/arak-vagrn-u-axvesy/
https://mocak.am/14031/%D5%AD%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%B2%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%BE%D5%B6%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80/
https://mocak.am/11956/%d5%b7%d5%b6%d5%ab%d5%af%d5%a8/

Ո՞րն է քո ամենասիրած կենդանին։ Տվյալ կենդանու մասին հետաքրքիր տեղեկություններ հայթայթի՛ր և հրապարակի՛ր բլոգումդ։
Իմ ամենասիրելի կենդանին շունն է։ Ընտելացումից ի վեր շները պատմական դեր ունեն մարդու կյանքում։ Ապրելով մարդու հետ՝ մասնակցել են որսորդությանը, հսկել են տիրոջն ու բնակատեղին։ Աշխարհում շունը լայնորեն ընկալվում է որպես մարդու լավագույն ընկեր, մարդու բարեկամ։ Աշխարհում կա շուրջ 500 միլիոն շուն, որոնց 75%-ը թափառող շներն են։ Այժմ կա շների մի քանի հարյուր տեսակ, նրանց միջին չափերը հիմնականում տատանվում են 15-84 սմ միջև, քաշը՝ 1-79 կգ միջև։

Բառային աշխատանք

Մեկ բառով գրի՛ր.
Զվարթ ձայն ունեցող-զվարթաձայն
Լրագիր վաճառող-լրագրավաճառ
Զվարճություն սիրող-զվարճասեր
Գիրք վաճառող-գրավաճառ
Ժպտուն երես ունեցող-ժպտերես
Հաց վաճառող-հացավաճառ
Միս վաճառող-մսավաճառ

Նախադասություններն այնպես կետադրիր, որ տարբեր իմաստներ հաղորդեն։
Փոքրի՛կ, եղբայրդ տանն է:
Փոքրիկ եղբայրդ տա՞նն է:

Պատմի՛ր այն մասին, թե ինչու է փոքրիկ ձուկը մտնում շնաձկան բերանը։
Երկար ժամանակ հանելուկ էր մնացել այն բանը, թե ինչու է փոքրիկ ձուկը մտնում գրենլանդական շնաձկների բերանները։ Վերջերս պարզեցին, որ այդ շնաձկների աչքերը լույս են տալիս։ Դրանով էլ նրանք խեղճ ձկնիկներին հրապուրում են։

է-են, ձուկը-ձկները

Մեկ բառով կամ բառակապակցությամբ բացատրիր.
Ման գալ-շրջել
Հոգին ուտել-տանջել
Խելքից պակաս-խելապակաս
Խելքը գլուխը հավաքել-խելոքանալ
Գլխի ընկնել-կռահել
Խոսքը մեր մեջ մնա-գաղտնի պահել
Սիրտը փորն ընկնել-վախենալ
Գլուխ կոտրել-չարչարվել

Շարունակիր այսպես.
Արջը ձմռանը քուն է մտնում:
Արջերը ձմռանը քուն են մտնում:
Դելֆինը փրկում է խեղդվող մարդուն:
Դելֆինները փրկում են խեղդվող մարդուն:
Ոչ մեծ նավը երբեմն ավելի լավ է դիմանում փոթորկին, քան խոշոր նավը:
Ոչ մեծ նավերը երբեմն ավելի լավ են դիմանում փոթորկին, քան խոշոր նավերը:
Կետը կաթնասուն կենդանի է:
Կետերը կաթնասուն կենդանիներ են։
Առյուծը կուշտ լինելիս կենդանիների վրա չի հարձակվում:
Առյուծները կուշտ լինելիս կենդանիների վրա չեն հարձակվում:

Лада

Спишите, соедините стрелками слова в словосочетания. Устно
составьте с ними предложения.
прекрасный день
ласковая собака
злой хозяин
длинная дорога
умные глаза

Подберите и запишите слова с противоположным значением:
сильный — слабый, тёплый — холодный, сухой — влажный, маленький —большой, северный — южный, светлый — темный, громкий —низкий, злой —добрый

Lesson 1

Ex 3, page 13
Hi. My name is Lucas and this is my room. My bed is blue and white-my football team’s colours! My CDs are in my bookcase. That’s my new computer on my desk. My room is cool!

Ex 4, page 13
My sweet home-իմ սիրելի տունը
An Englishman’s home is his castle.-Անգլիացու տունը նրա ամրոցն է:
Home is where the heart is.-Տունն այնտեղ է, որտեղ սիրտն է:
There is no place like home.-Չկա տան նման մեկ այլ տեղ։

Hi. My name is Aneta and this is my bedroom. My room is pink and white. My bed is also pink. There are my books on my desk. My room is cool and I like it so much.

Բառային աշխատանք

  1. Տրված արմատներով նոր բառեր կազմիր:

Բազուկ և աթոռ-բազկաթոռ
Գանգուր և հեր-գանգրահեր
Դյուրին և գրգռել-դյուրագրգիռ
Հորդ և առատ-հորդառատ
Ամպ և գոռգոռալ-ամպագոռգոռալ
Առնել և տալ-առևտուր
Գառնուկ և արածել-գառնարած

2. Բառարանից օգտվելով գտիր տրված բառերի հոմանիշները:

Հովիկ-զեփյուռ
Արնագույն-կարմիր
Փարթամ-տարարտ
Մեծամիտ-ինքնահավան
Ուրախանալ-երջանկանալ
Ուղիղ-անշեղ
Վարար-հորդ

3. Տեղադրի՛ր համապատասխան բառը:
Ա) Կռունկների երամը թռչում էր տաք երկրներ:
Քեզ համար մի նվեր եմ պատրաստել:
Աղջկա կոշիկի կրունկը կոտրվեց:
Այդ համառ տղային համոզելը դժվար է:
Օտար քաղաքում ականջիս հայերեն բառեր հասան:
Այդ ծառն այլևս բար չի տալիս:

Բ) Ինքնաթիռը թռչում էր օվկիանոսի վրայով: Մարդիկ հոգնել էին երկարատև թռիչքից և անհարմարության զգացումից: Նրանք երազում էին շուտափույթ ոտք դնել ցամաքի վրա, հասնել իրենց տները,լոգանք ընդունել և զբաղվել առօրյա գործերով: Ձանձրույթն այլևս չէր կարողանում ցրել անգամ բարեհամբույր ուղեկցորդուհին, որն անառիթ հայտնվում էր սրահում, ուրախ և անհոգ ժպիտը դեմքին` կիսապառկած ուղևորներին օշարակ ու հանքային ջուր մատուցելու:

Առաջադրանք

  1. Գտի՛ր քառակուսու մակերեսը և պարագիծը՝ իմանալով, որ նրա կողմի երկարությունը 5 դմ է։
    Պարագիծը՝ 5+5+5+5=54=20 Մակերեսը՝ 55=25
  2. Քառակուսու պարագիծը 28 դմ է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
    28:4=7 դմ։
  3. Քառակուսու մակերեսը 49 քառակաուսի մետր է։ Գտի՛ր քառակուսու կողմը։
  4. Հաշվի՛ր 25 սմ և 11 սմ կողմերով ուղղանկյան պարագիծն ու մակերեսը:
    25+25+11+11=72 սմ
  5. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 14 սմ է։
    14*2=28 սմ քառակուսի
  6. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 32 դմ է։
    32*2=64
  7. Ուղղանկյան լայնությունը 8 սմ է, իսկ երկարությունը 2 սմ-ով մեծ է լայնությունից։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը և մակերեսը։
    Երկարություն՝ 8+2=10
    Պարագիծը՝ 8+8+10+10=36 սմ
    Մակերեսը՝ 8*10=80
  8. Հաշվի՛ր 3 դմ, 4 դմ և 5 դմ կողմերով եռանկյան պարագիծը։
    3+4+5=12 դմ
  9. Հաշվի՛ր 15 սմ, 14 սմ, 16 սմ և 17 սմ կողմերով քառանկյան պարագիծը։
    15+14+16+17=62 սմ

Գործնական աշխատանք․
Սիրելի սովորողներ, կատարեք չափումներ ու հաշվեք ձեր հյուրասենյակի հատակի մակերեսն ու պարագիծը։
Լայնություն՝ 4 մ
Երկարություն՝ 8 մ
Պարագիծ՝ 8+8+4+4=24 մ
Մակերես՝ 8*4=32 մ քառակուսի

Վիլյամ Սարոյան «Սրամիտ երիտասարդը»

անհեթեթ-անիմաստ
ողջամիտ-խելամիտ
եղրևանի-յասաման
Առակը թագավորի և նրա խելացի օգնականի մասին է։ Թագավորը նրան հանձնարարում է զեկուցվել քաղաքի կույրերի թիվը, իսկ տղան էլ խելացիորեն կատարում է իր առաջադրանքը։